ADSN [ 137 : Back in Business ]

 Na de lezing van ON4CGX , Bernard had ik vandaag tijd om mijn hardware spul eens terug uit te testen . Ik ben begonnen met het simpelste van het simpelste en dat is mijn helical antenne in de parabool met enkel de MMDS covertor erachter en een SDR stick.

Eerst kreeg ik niets dan wat rommel. De DC spanning eens nagekeken of deze wel doorkwam tot aan de MMDS en dat was OK.

De sterke LRO die rond de maan toert was mijn object en die vond ik maar niet. 

Op  https://lroc.im-ldi.com/about/whereislro  kun je zien waar die ergens " hangt" en blijkbaar was mijn interpretatie verkeerd want van zodra die " om het hoekje ging" en zichtbaar werd voor ons vond ik een sterk signaal boven de ruis mèt dopplershift erop , dus dat moest iets vliegend zijn !

Eventjes de spanning onderbroken om zekers te zijn dat het geen birdie was (kan eigenlijk niet met doppler erop , maar toch) . Ik verschoot een beetje van de sterkte , toch 25 dB boven de ruis en dat zonder préamp.

De MMDS is nu niet bekend om zijn smalbandigheid en hij pakt ook de gehele 2.4 GHz WiFi band mee binnen maar het lukte  toch zonder filter. 

We zijn terug gestart en dat is het voornaamste.

Hier een kiekje van de ontvangst.

 

 Links WSJTX die ik in mode WSPR zet , rechts de LRO website.U ziet dat de sonde net onderaan uit het beeld verdwijnt ( oranje gekleurd) en dat ziet U ook links in de waterval dat het signaal plots afbreekt. De lijn is quasi stabiel , dus doppler was op dat moment nihil , Anders loopt die snel over het beeld.

De rode labels is de baan die de LRO nog moet afleggen , maar deze keer achter de maan , dus het is lang wachten wanneer hij terug zichtbaar wordt , hopelijk is hij dan nog in mijn bereik. 

Van de SDR ontvangst met GQRX heb ik geen plaatje , ik was net te laat ! 

 

Terug van achter de maan en U ziet het inlocken van het signaal. 

 

 Dopplershift over één min.

 

Net geen 1200 Hz en afnemend  en dit was ongeveer de plaats

 

 

Lock verloren 

ADSN [ 136 : Software-aanpassing ]

 Nu ik alles een beetje aan het concentreren ben naar mijn Pythonscript welke de efemeriden van het object ( maan , zon  of elk ander object) omzet naar AZ en EL heb ik ook voorzien dat bij het opstarten van het script eerst de parabool gekalibreerd wordt. Vroeger gebeurde dit als ik met Putty een verbinding maakte en pas daarna de coördinaten door het script liet oversturen.

Ik heb hiervoor wel mijn C programma langs de paraboolzijde genaamd Y.A.T en dat ook op een RPI 4 draait lichtjes moeten aanpassen. Ik zend nu ook een RPRT 0 terug als de kalibratie is geslaagd.

In het Python script wordt dan gekeken of dit RPRT 0  inderdaad terugkomt en dan pas  ga ik verder. Het Pythonscript werkt een beetje als een statemachine , maar ik zal dit nog moeten uitbreiden met threads om tussentijdse berichten vanuit de RPI tracker te kunnen ontvangen en zelf ook geven.

 

Opletten met blacklisten in Linux !

 Een raar verschijnsel dat ik jullie niet wil onthouden .

Ik heb maanden gewerkt met een USB Wifi dongle op mijn Linux desktop.

Toen ik een paar weken deze niet gebruikt had en weer nodig had was hij niet meer te bespeuren in de settings. 

De normale reboot procedure gaf geen oplossing. 

Toen ik nadacht welke soft er ondertussen geïnstalleerd had kwam ik uit bij GQRX. Deze gebruikt ook een USB dongle maar  voor SDR. Deze moet je blacklisten om de juiste driver door GQRX te kunnen gebruiken . Dit blacklisten doe je onder de map

/etc/modprobe.d 

en daar vind je alle blacklist bestanden .Ik had natuurlijk er ook één moeten aanmaken voor de SDR dongle maar had deze eigenlijk niet streng genoeg beschreven . Ik had iets geschreven in de trend van rtl8xxxu waarbij rtl voor Realtek staat. Nu zijn zowel mijn Wifi dongle alsook mijn sdr dongel van Realtek en daarmee werd de driver van mijn Wifi dongle ook geblacklist en was deze niet meer zichtbaar !

Dus opgelet daarmee . Uiteindelijk is het deze omschrijving geworden:

blacklist-dvb-rtl28xxu.conf 

Beide dongles werken nu perfect. 

ADSN [ 135 : het RPI- sd kaartje ]

Op een bepaald moment kon ik geen VNC connectie meer maken met mijn tracker.

Ook bleek soms het geheel niet of slecht op te starten  ?

Kaartje eruit , soft nagekeken maar niets speciaal gevonden .Toen ik echter keek met het linux commando df -h zag ik dat mijn kaartje volgeschreven was !

Waarom , dat weet ik nog altijd niet maar waarschijnlijk een log-bestand dat in de loop van de tijd alle vrije plaats  volgeschreven heeft.

Wou ook eens een update doen , maar ik had nog versie " buster" en die bleek geen ondersteuning meer te krijgen .

Dus dan maar een nieuwe versie voor de RPI ( én een backup kaartje én een iso bestand ) gemaakt . Het is deze keer " trixie " geworden .

Ik moet nog uitvlooien waarom het volgeschreven wordt en als ik het vind kom ik hier nog op terug.

Lesson learned ! 

 

14 april 2026. Het log systeem in Linux heeft een ingebakken rotatie-systeem en zorgt zelf voor het aanmaken , roteren en verwijderen van log bestanden .

Ik vermoed dat er ergens iets is misgegaan met de timing hiervoor door de lange stilstand van minstens 2 jaar.

Daarom volg ik nu de logbestanden op of deze overbodige bestanden wel gewist worden .

cfr : logrotate 

 

ADSN [ 134 : Nieuwe VNA , de LiteVNA 64 ]

 Zoals al geschreven was mijn nanoVNA naar de fillistijnen. Omdat ik dit toch mis heb ik een nieuwe besteld. Het is een LiteVNA 64  geworden .

50 kHz tot 6,3 GHz. Dit laatste  met verminderde eigenschappen en ook op de harmonischen maar beter dat of niets.

Ik zie ook veel meer mogelijkheden in de menu ,maar ik heb nog geen tijd gehad om deze allemaal eens te testen.

Alhoewel de behuizing in plastiek is , is ze toch steviger dan mijn nanoVNA  én ze heeft een ingebouwde batterij die ik vroeger ook niet had !

 

 

We kunnen weer verder. 

 

ADSN [ 133 : Geen geluk en geostationaire mogelijkheden]

 Nu dat ik klaar ben om de eerste testen te doen met Artemis 2 zit het mij niet mee.

Hij vliegt te laag over de horizon ( min elevatie is bij mij 10°) en dan nog staat er een huis en wat bomen in de weg.

Maar door alle berichten die er rondgestrooid worden heb ik wel een mooie site gevonden met aan cataloog van satellieten en hun frequentieplan.

Zo zijn er een aantal die geostationair staan  en ook op de S-band zitten.

Van zodra ik tijd heb ga ik dat eens proberen.

Deze link brengt je bij de cataloog. 

https://www.itu.int/itu-r/space/apps/public/spaceexplorer/networks-explorer/space-stations

Tnx to Graham G8FXB voor de info. 

ADSN [ 132 : Herneming ADSN ]

 HèHè.

Ik wou eens met de oude setup met dish , MMDS coverter en de rest van de poespas eens proberen of ik Artemis 2 kon nemen.

Wel , dat is niet direkt gelukt. Ik ben er veel te laat met gestart om alles weer op te bouwen en ik wist niet meer hoe én wat ik dit vroeger allemaal toch heb kunnen doen.

Eerst maar eens gekeken of ik nog kon tracken met de parabool  en dat lukte niet . De elevatie motor zat vast . ook niet verwonderlijk na enkele jaren stilstand.

Uiteindelijk is hij vrij gekomen door hem afwisselend met korte pulsen op en neer te dwingen. ik was ook nog mijn calibratie kwijt .

Met welke software had ik nu weer de ruimteobjecten gevolgd vroeger. na wat gezoek kwam ik een pythonscript tegen dat wel aan de verwachtingen voldeed.

Het binnenhalen van de efemeriden van JPL Horizons liep eerst niet lekker maar dat lag natuurlijk aan mezelf. Gelukkig was er iemand die mijn tracking data vergeleek met zijn data en hij zei dat het "plausibel" was ;

Volgende stap , de helical antenne . Ook deze was aan een afregeling toe en het is nog nét gelukt met mijn nano VNA , want die heeft nu ook zijn geest gegeven.

Ook moest ik nog een  stuk coax kabel  vervangen door een nieuwe , de oude was helemaal vergaan. 

De MMDS converter bleek óók niet meer te werken . Ik had al gevoeld dat de chasisconnector  los zat en deze was dan ook binnenin losgekomen aan het contact.

Wat zeggen ze ? een ongeluk komt nooit alleen ?

GQRX geïnstalleerd en die herkende mijn SDR dongle niet ! Effe opgezocht op mijn eigen blog hier en ik moest hem nog " blacklisten".

Uiteindelijk is het mij nu gelukt om ruis op de SDR te krijgen  . dus de ontvangsketen is klaar om getest te worden . Ik weet niet of de LRO nog rond de maan vliegt maar dat is alleszins normaal een sterk signaal.

De parabool heb ik deze middag opnieuw uitgelijnd mbv de zon ( was mooi weer deze Paasmaandag) en mijn trackingscript . Daarin  heb ik de mogelijkheid gestoken om een correctie te doen zowel voor AZ als EL.

Een groot nadeel is dat Artemis 2 hier in EU niet veel boven de horizon komt . 

Misschien is het op de terugvlucht beter. Laat ons duimen! 

We beginnen eraan.

 Het is bijna niet te geloven maar ik heb maar één post in 2025 ! 😫

Ik weet wel hoe het komt , mijn project in onze club ( WLD)  slokt al mijn tijd op.

Maar we zien eindelijk het licht aan het einde van de tunnel. 

Eénmaal dit achter de rug gaan we ons terug toeleggen op het " hogere" werk , namelijk VHF/UHF/SHF.

Tot dan , effe geduld.

BTW, HPY for 2026 

Tussendoortje: Welke C en L voor de beste Q bij een resonantiekring

 

Niet veel gepost hier , door een ander project , waar we al een jaar met de ontwikkeling bezig zijn . ( ARDF electronische logging )

 

Ik vergeet dit altijd maar je kunt vrij kiezen welke L en C je wilt gebruiken voor een resonantiekring.

Bv : Een kring met een L van 100 µH en 10 pF zal op dezelfde frequentie resoneren als een kring met L = 10µH en een C van 100 pF.

Maar welke van de twee geeft nu de beste Q ?

Dit heb ik gevonden op internet.

1. For higher Q in a series RLC (at fixed R) we need to use a
larger L or a smaller C (larger reactance for L and C).

2. For higher Q in a parallel RLC (at fixed R) we need to use
a smaller L or a larger C (smaller reactance for L and C).

3. For a fixed R, smaller L and larger C (smaller reactance for
both L and C) are needed in a parallel RLC circuit to
achieve the same Q as a series RLC.

In mijn geval ( parallelresonantie ) wordt dat dan een smalle L en een grotere C!

 

 

OPGELET ! Nieuwe inzichten in deze materie !

Door mijn ander project ( zie mijn blog vossestreken) ben ik tot de inkeer gekomen dat wat hierboven  staat ( in het Engels en afkomstig van internet) niet de juiste toedracht is.

Ik beroep mij nu op het boek van f.a.s Sterrenburg met als titel "Ontvangers" die stipuleert juist het tegenovergestelde. Omdat ik de bron van internet niet ken ,betrouw ik mij meer op het boek.

Het is trouwens zo dat ik een seriekring moest maken om een tweede harmonische  te onderdrukken en dat ik met betere resultaten kwam met een "kleine L" en een "grote C" 

Dit wordt ook bevestigd in een simulatie met het programma onlinesmithchart 

 https://onlinesmithchart.com/ 

Dit zijn de resulaten , de bron is 50 Ohm en het filter is afgesloten ook met 50  Ohm

 

Eerst de " grote C" en de "kleine  L" combinatie ( 68 pF en 6.8 µH)

 

En dan nu de " kleine L " en de " grote C" combinatie ( 500 pF met 1 µH)

 

U ziet een duidelijk verschil van meer dan 20 db !

 

Wie andere inzichten heeft , dan hoor ik het graag in een reactie !

 

 

ADSN [ 131 : Alternatieve aandrijving deel 4 ]

 De eerste testmeting

Het werkt ! 

Laters meer testen

ADSN [ 130 : Alternatieve aandrijving deel 3 ]

Ik heb mij toch maar pulsgevers aangeschaft.

Het zijn Chinezen dus ik weet niet welke kwaliteit ze leveren , ga het toch eens proberen.

 

 

Dit zijn incrementele encoders die per omwenteling 600 pulsen geven op twee kanalen ( A en B ) met een faseverschuiving van 90° zodat we de richting kunnen bepalen.

Op de onderste foto ziet U het binnenwerk met de codeerschijf en de optische sluizen die zich in het zwarte blokje bevinden.Wat wel al goed is , is dat er een O -ring is gemonteerd om het vocht buiten te houden en de kabel komt binnen via een wartel.

Waarom 600 ppr ( pulsen per revolution)

Wel , mijn groot tandwiel heeft 120 tanden en mijn klein ( waar de decoder opkomt) heeft er 20, dat is een verhouding van 6 / 1 .

Mijn groot tandwiel maakt juist 1 toer per 360° dat wil zeggen dat het kleine er ondertussen 6 heeft gedaan en daaruit leren we dat er 6 x 600 = 3600 pulsen gekomen zijn .

Dit wil ook zeggen dat ik tot op 0.1 ° zou moeten kunnen meten.

Dat wil nog niet zeggen dat ik op 0.1° precies de motoren zou kunnen stoppen en als dat al kan , dan is er nog de speling tussen tand - en wormwiel die de boel kan ( zal) verpesten.

Volgende test is een testen in de  shack hier.

ADSN [ 129 : Alternatieve aandrijving deel 2 ]

Nu de motoren draaien kan ik eens een voorlopige test doen .

Na wat opgedroogd vet verwijderd te hebben en wat olie in de plaats aangebracht konden we wat testen uitvoeren

Ik heb de aandrijving belast met stenen die tezamen 20kg wegen, en eens AZ laten draaien . Dat gaf geen enkele probleem.

Daarna een stok gemonteerd als simulatie voor een antenne/parabool. en deze laten ronddraaien.Ook dat verliep vlot.

 

Wat een bijkomend voordeel is , is dat ik gelijktijdig AZ en EL kan doen !

Als positiegeving had ik gedacht om de potentiometers eruit te laten en deze te vervangen door een 9 DOF positiegever zoals er te vinden zijn en aangestuurd worden door bv een Arduino.

Dat zou héél wat problemen oplossen maar helaas ....

Omdat ik zo nog geen 9 DOF schakeling bezit heb ik een test gedaan met de GSM op het uiteinde van de stok te monteren en een kompas app te gebruiken .

Dit werkt niet , waarschijnlijk omdat er veel magnetische stoorvelden van de motoren komt.Ik heb wel nog de aandrijving open gelaten , maw er is nog geen deksel, dat wordt de volgende proef.

Ik kan natuurlijk wel het noorden vast uitrichten ( zoals met de huidige opstelling) en enkel de XYZ positie proberen te meten , maar dat is voor later.

Een positie encoder  plaatsen is natuurlijk ook een mogelijkheid , maar ik heb niet veel plaats om deze te monteren.

Wordt vervolgd...

ADSN [ 129 : Alternatieve aandrijving ]

De herstelde motor doet het wel , maar toch vertoont hij soms " snokjes" bij eleveren.

Daarbij komt nog dat het bereik slechts tussen  90° en 270° AZ aankan en voor elevatie tussen 10° en 50 °. Hierdoor mis ik wel wat van de ruimte.

Ik heb al sinds 10 jaar een heavy duty pan en tilt motorcombinatie onder het stof staan , het wordt tijd deze eens aan de tand te voelen.

 

Nadelen :

1. Werkt op 120V dc motoren met onafhankelijke bekrachtiging.

2. De positiemeting gebeurt met een 10 toeren potentiometer.

Voordelen:

1. Kan gemakkelijk 360° ( en meer) AZ draaien.

2. Kan overkantelen , dus 0° --> 90°( zenith) --> 0° de andere zijde. 

3. Ik heb enkele reserve-onderdelen.

 

Dus maar eens opgesteld.

Eerste werk was kijken of ik de voedingstransfo's van 110 Vac naar 220 Vac kon  ombouwen , dat bleek gemakkelijk te gaan.

Daarna een schakelbord maken waardoor ik AZ en EL apart kon starten en ook de richting ervan kon omkeren.

Ook het veld krijgt zijn spanning via deze weg.

De omschakeling van richting gebeurt door de polariteit van het anker om te draaien.Dit zou ook kunnen met het veld maar dat houdt een risico in.

Het kan ook hier moeilijk omdat het veld zowel voor motor AZ als voor motor EL over dezelfde twee draden naar buiten komen.

 

ADSN [ 128 : De schotel als pluviometer 😅 ]

Hier gaan we .

STAP 1:

Eerst en vooral moet ik te weten komen welke kromming eigenlijk mijn schotel volgt.

Met de gegevens die ik had 

D ( diameter) = 140 cm , halve diameter is dus 70 cm

c ( diepte parabool)  = 24 cm

en de formule  y = ax² 

kon ik bepalen waaraan de formule moet voldoen.

y = ax²   =>  a = y/x²  = >   24/(70²)  =>      y = 0.005x²  ( afgerond) .

Om te testen of dit wel klopt is er een handig programma op het internet:  DESMOS

link :

https://www.desmos.com/calculator?lang=nl 

U ziet dat bij een X waarde van 70cm  , precies mijn 24cm hoogte van de rand van mijn schotel overeenkomt.

PS: om precies te zijn moet   a   eigenlijk 0.0049 zijn , ik hou het op 0.005 voor later gemakkelijker te kunnen rekenen.

STAP 2:

Volume berekenen bij een hoogte van 4 cm waterkolom.

Hiervoor moeten we eerst een formule hebben .

De formule is gebaseerd op het " vullen" van de parabool met cirkelschijfjes en dit in functie van de kromming. Hoe fijnder de dikte van de schijfjes , hoe nauwkeuriger het eindresultaat. Iemand die integralen kent , weet waarover ik spreek.

Ik voeg hierbij een foto bij , van mijn notities zodat er wat gevolgd kan worden.

STAP 3:

Uitwerking van de formule

waarbij de bovenste formule  in de kader ,de algemene basisformule is voor een parabool y = x²

de tweede formule in de kader , de formule voor onze parabool y = 0.005x²

en in de derde kader de oplossing zijnde 5.026 liter.

Het resultaat is 5.026 liter . Omdat de parabool 140 cm diameter heeft is dit niet per m². Daarom moet ik dit eerst nog omrekenen.

Opening parabool bovenaan  is een cirkel met een diameter van 140 cm

A = (pi D²) / 4  => 1.5394 m².

Als ik nu 5.026 liter deel door 1.5394 dan bekom ik de neerslag/m².

5.026/1.5394 = 3.265 l /m²

Eens checken met het KMI , dit is wel in Ukkel.

Daar spreken ze van 3.8 mm per dag . Dat is dus ook 3.8 l/m² Dus ik ben er zoveel niet naast (woon dan ook niet in Ukkel)

Dit was nog eens een fijn amusementsje.

ADSN [ 127 : Zomer onderhoudswerken ]

 Na de vakantie in Frankrijk stelde ik vast dat mijn elevatiebeweging niet meer werkte.

Ik heb van de gelegenheid gebruikt gemaakt om wat onderhoud te doen op de installatie.

Het probleem van de vastzittende beweging situeerde zich zowel in de motor ( gevolg) als in de spindelbeweging (oorzaak).

Het grote tandwiel op spindel zat volledig vast en heb ik moeten loskloppen met een doorslag en een hamertje.

Daarna bleek dat in het tandwielkastje ook een tandwieltje slipte op de as ( waarschijnlijk door telkens te proberen de beweging in gang te zetten).

het klem zetten van dit tandwieltje was met een vertande ring , het kunt het nog het best vergelijken met een kroonkurk op een flesje.

M.b.v. een puntslag deze proberen vastzetten , wat bij testen met de hand wel goed bleek .

Gedemonteerde parabool van de motor

Daarna alles gemonteerd en de elevatie werkte weer , zij het met wat lawaai.

Schacht voorzien van vet en toen bleek het beter.

In de nacht van 6 op 7 augustus had het geregend en de schotel lag nog op de tafel zoals te zien op de foto.

Daar was natuurlijk een plas ontstaan in het midden van de schotel en ik wou wel eens weten hoeveel regen er die nacht gevallen was. Helaas had ik de schotel al geledigd en weet ik niet precies hoeveel er in lag . Ik had wel de diameter van het water en de diepte gemeten .Daarom , als wijze van opfrissing van de wiskunde wou ik eens berekenen hoeveel er gevallen was .

Dit is voor een volgend verhaal.